در واقع، این مسیر نتیجهی حرکت زمین به دور خورشید است که ما آن را به صورت حرکت ظاهری خورشید در آسمان مشاهده میکنیم.
صفحهی دایرهالبروج نسبت به استوای سماوی حدود ۲۳٫۵ درجه زاویه دارد. این دو صفحه در دو نقطه یکدیگر را قطع میکنند که به آنها نقاط اعتدال گفته میشود:
- اعتدال بهاری
- اعتدال پاییزی
زمانی که خورشید به یکی از این دو نقطه میرسد، طول شب و روز تقریباً با یکدیگر برابر میشود. به همین دلیل به این نقاط «اعتدال» گفته میشود.
بیشترین فاصلهی خورشید از استوای سماوی در نقاط انقلاب اتفاق میافتد. در انقلاب تابستانی، میل خورشید به بیشترین مقدار مثبت خود، یعنی حدود +۲۳٫۵ درجه میرسد. در انقلاب زمستانی نیز میل خورشید به حدود −۲۳٫۵ درجه میرسد.
در زمان اعتدال، میل خورشید صفر درجه است. پس از آن، با حرکت ظاهری خورشید در آسمان، مقدار میل بهتدریج افزایش یا کاهش پیدا میکند تا در زمان انقلاب به حداکثر ۲۳٫۵ درجه برسد. سپس دوباره این مقدار کاهش مییابد تا خورشید به نقطهی اعتدال بعدی برسد.
برجهای دوازدهگانه
دایرهالبروج از میان ۱۲ صورت فلکی معروف عبور میکند که از گذشته به آنها برجهای دوازدهگانه گفته میشود. این برجها عبارتاند از:
حمل، ثور، جوزا، سرطان، اسد، سنبله، میزان، عقرب، قوس، جدی، دلو و حوت.
خورشید در طول سال با عبور ظاهری دایره البروج را یکبار کامل طی می کند. دایره البروج به ۱۲ قسمت مساوی تقسیم شده است که هر قسمت یک برج فلکی و شامل ۳۰ درجه قوسی بر مبنای مختصات دایره البروجی می باشد. برجهای فلکی از صورتهای فلکی مطابق خود نام گرفته اند هر چند امروزه پس از دو هزار سال بعلت حرکت تقدیمی زمین برجها دیگر با صورتهای فلکی همنام خود کاملا منطبق نیستند. در زیر نام هر ۱۲ برج فلکی و زمانبندی میانگین سالانه اقامت خورشید (به روز:ساعت:دقیقه) که هر کدام تطبیق زیاد با ماههای هجری خورشیدی دارد در آن ترسیم شده است:
برج حمل؛
(اقامت خورشید ۳۰:۱۱:۰۰) همزمان با فروردین ماه
برج ثور؛
(اقامت خورشید ۳۰:۲۳:۰۶) همزمان با اردیبهشت ماه
برج جوزا؛
(اقامت خورشید ۳۱:۰۷:۵۴) همزمان با خرداد ماه
برج سرطان؛
(اقامت خورشید ۳۱:۱۰:۵۲) همزمان با تیر ماه
برج اسد؛
(اقامت خورشید ۳۱:۰۷:۰۵) همزمان با مرداد ماه
برج سنبله؛
(اقامت خورشید ۳۰:۲۱:۴۰) همزمان با شهریور ماه
برج میزان؛
(اقامت خورشید ۳۰:۰۹:۲۳) همزمان با مهر ماه
برج عقرب؛
(اقامت خورشید ۲۹:۲۱:۳۶) همزمان با آبان ماه
برج قوس؛
(اقامت خورشید ۲۹:۱۳:۲۰) همزمان با آذر ماه
برج جدی؛
(اقامت خورشید ۲۹:۱۰:۳۹) همزمان با دی ماه
برج دلو؛
(اقامت خورشید ۲۹:۱۴:۰۸) همزمان با بهمن ماه
برج حوت؛
(اقامت خورشید ۲۹:۲۲:۵۸) همزمان با اسفند ماه