
فرهنگ و عرفان
عرفان، فلسفه، تاریخ اندیشه، اسطوره، ادیان و جهانبینیها


سهروردی؛ شیخ مقتول و فلسفه نور
فیلسوف جوانی که جهان را از نور ساخت، کیخسرو را کنار افلاطون نشاند و در زندان حلب خاموش شد. پرونده شیخ اشراق: چرا کشته شد، چه گفت، و چرا هشتصد سال بعد هنوز از او میگوییم.

حلاج؛ مردی که بهخاطر جملهای نکشتندش
حلاج را با جمله اناالحق میشناسیم، اما اتهام رسمی او چیز دیگری بود؛ ویرانکردن کعبه. این مقاله پرونده نهساله او را از زاویه سیاست دربار بغداد میخواند، دفاعیه ابلیس در کتاب طواسین را بررسی میکند و میپرسد آنچه از او میشناسیم چقدر از خود اوست و چقدر از راویان.

بایزید بسطامی؛ عارفِ رهایی از خویشتن
بایزید بسطامی، عارفی که میگویند از زبان او شنیده شد؛ سبحانی ما أعظم شأنی. این مقاله زندگی او، تفاوت مستی و هشیاری در عرفان، معنای شطح، و تفاوت آنچه میدانیم با آنچه راویان بعدی افزودهاند را بررسی میکند.

عطار نیشابوری و داستان سیمرغ
سی پرنده پس از گذر از هفت وادی به درگاه سیمرغ میرسند و در آیینه، چهره خود را میبینند. این مقاله نگاهی تازه به عطار داروساز، ساختار قصه در قصه، و بازی عامیانه سی مرغ و سیمرغ دارد؛ و میپرسد چرا پایان منطقالطیر هنوز ما را از خودمان میپرسد.

عرفان چیست؟ تاریخ، مفاهیم و جریانهای اصلی
راهنمایی برای خوانندهای که میخواهد پیش از شاعران، خودِ واژه عرفان را بشناسد؛ ریشه، تاریخ، مفاهیم کلیدی و تفاوت با تصوف.

کاستاندا و دونخوان؛ پرونده یک جعل ادبی
نویسندهای که ساحر خود را ساخت، و ادبیاتی که خود را علم نامید؛ نگاهی به پرونده کاستاندا و دونخوان

عرفان سرخپوستی چیست؟ تاریخچه، باورها، آیینها و آموزههای معنوی بومیان آمریکا
عرفان سرخپوستی فقط مجموعهای از آیینهای عجیب، طبل، آتش و شمنها نیست. پشت این عنوان، جهانی از باورهای کهن درباره طبیعت، رؤیا، نیاکان، حیوانات و جایگاه انسان در جهان قرار دارد. در این مطلب با تاریخچه، باورها، آیینها، شمنها، رؤیا، طبیعت مقدس و آموزههای معنوی بومیان آمریکا آشنا میشویم.

ابوالحسن خرقانی؛ عارفی که در روایتهای تاریخ ایران، عارفان، فیلسوفان و پادشاهان را در پیرامون خود گرد آورد
ابوالحسن خرقانی تنها یک عارف گوشهنشین در روستایی از خراسان نبود. نام او در نقطهای از تاریخ ایران قرار گرفته که عرفان بایزید بسطامی، حکمت ابنسینا، قدرت سلطان محمود و انسانگرایی ابوسعید ابوالخیر در آن به یکدیگر نزدیک میشوند؛ جریانی که قرنها بعد، در سنت عقلانی و اخلاقی بزرگانی چون خواجه نصیرالدین طوسی نیز ادامه یافت.
