موضوع

فرهنگ و عرفان

عرفان، فلسفه، تاریخ اندیشه، اسطوره، ادیان و جهان‌بینی‌ها

سهروردی؛ شیخ مقتول و فلسفه نور
فرهنگ و عرفان

سهروردی؛ شیخ مقتول و فلسفه نور

فیلسوف جوانی که جهان را از نور ساخت، کیخسرو را کنار افلاطون نشاند و در زندان حلب خاموش شد. پرونده شیخ اشراق: چرا کشته شد، چه گفت، و چرا هشتصد سال بعد هنوز از او می‌گوییم.

۳۰ مهر ۱۴۰۵ • ۱۶ دقیقه
حلاج؛ مردی که به‌خاطر جمله‌ای نکشتندش
فرهنگ و عرفان

حلاج؛ مردی که به‌خاطر جمله‌ای نکشتندش

حلاج را با جمله اناالحق می‌شناسیم، اما اتهام رسمی او چیز دیگری بود؛ ویران‌کردن کعبه. این مقاله پرونده نه‌ساله او را از زاویه سیاست دربار بغداد می‌خواند، دفاعیه ابلیس در کتاب طواسین را بررسی می‌کند و می‌پرسد آنچه از او می‌شناسیم چقدر از خود اوست و چقدر از راویان.

۲۷ مهر ۱۴۰۵ • ۸ دقیقه
بایزید بسطامی؛ عارفِ رهایی از خویشتن
فرهنگ و عرفان

بایزید بسطامی؛ عارفِ رهایی از خویشتن

بایزید بسطامی، عارفی که می‌گویند از زبان او شنیده شد؛ سبحانی ما أعظم شأنی. این مقاله زندگی او، تفاوت مستی و هشیاری در عرفان، معنای شطح، و تفاوت آنچه می‌دانیم با آنچه راویان بعدی افزوده‌اند را بررسی می‌کند.

۲۶ مهر ۱۴۰۵ • ۹ دقیقه
عطار نیشابوری و داستان سیمرغ
فرهنگ و عرفان

عطار نیشابوری و داستان سیمرغ

سی پرنده پس از گذر از هفت وادی به درگاه سیمرغ می‌رسند و در آیینه، چهره خود را می‌بینند. این مقاله نگاهی تازه به عطار داروساز، ساختار قصه در قصه، و بازی عامیانه سی مرغ و سیمرغ دارد؛ و می‌پرسد چرا پایان منطق‌الطیر هنوز ما را از خودمان می‌پرسد.

۲۵ مهر ۱۴۰۵ • ۸ دقیقه
عرفان سرخپوستی چیست؟ تاریخچه، باورها، آیین‌ها و آموزه‌های معنوی بومیان آمریکا
فرهنگ و عرفان

عرفان سرخپوستی چیست؟ تاریخچه، باورها، آیین‌ها و آموزه‌های معنوی بومیان آمریکا

عرفان سرخپوستی فقط مجموعه‌ای از آیین‌های عجیب، طبل، آتش و شمن‌ها نیست. پشت این عنوان، جهانی از باورهای کهن درباره طبیعت، رؤیا، نیاکان، حیوانات و جایگاه انسان در جهان قرار دارد. در این مطلب با تاریخچه، باورها، آیین‌ها، شمن‌ها، رؤیا، طبیعت مقدس و آموزه‌های معنوی بومیان آمریکا آشنا می‌شویم.

۵ مهر ۱۴۰۵ • ۲۳ دقیقه
ابوالحسن خرقانی؛ عارفی که در روایت‌های تاریخ ایران، عارفان، فیلسوفان و پادشاهان را در پیرامون خود گرد آورد
فرهنگ و عرفان

ابوالحسن خرقانی؛ عارفی که در روایت‌های تاریخ ایران، عارفان، فیلسوفان و پادشاهان را در پیرامون خود گرد آورد

ابوالحسن خرقانی تنها یک عارف گوشه‌نشین در روستایی از خراسان نبود. نام او در نقطه‌ای از تاریخ ایران قرار گرفته که عرفان بایزید بسطامی، حکمت ابن‌سینا، قدرت سلطان محمود و انسان‌گرایی ابوسعید ابوالخیر در آن به یکدیگر نزدیک می‌شوند؛ جریانی که قرن‌ها بعد، در سنت عقلانی و اخلاقی بزرگانی چون خواجه نصیرالدین طوسی نیز ادامه یافت.

۱ مهر ۱۴۰۵ • ۱۵ دقیقه